quinta-feira, 22 de outubro de 2009

CAMPEONATO DE L MUNDO DE FUTEBOL 2010 - ÁFRICA DE L SUL

A menos d'uito meses pa l Mundial, alguas seleçones necítan lhutar para nun quedáren de fura. La repescaige ye la redadeira chance para essas seleçones cunseguíren ua baga na Copa de l Mundo. Zuito seleçones inda ténen chance de partecipar de l Mundial. Ls cunfrontos eiliminatórios defenitibos son:

         Camarones × Gabon                
           Nigéria × Tunísia              
           Argélia × Eigito               
             Baren × Nuoba Zelándia        *
       Cuosta Rica × Uruguai              
           Fráncia × Eirlanda             
            Bósnia × Pertual              
            Grécia × Oucránia             
          Slobénia × Rússia               

* La purmeira partida fui 0×0.

Por outro lhado, hai aqueilhas que stan albiadas, yá cun angresso garantido ne l Mundial. Las 23 son eilhas:

África de l Sul (paíç anfitrion)
Almanha - 16 partecipaçones
Anglaterra - 12 partecipaçones
Argentina - 14 partecipaçones
Brasil - partecipou de todos ls mundiales
Chile - siete partecipaçones
Coreia de l Norte - 1 partecipaçon
Coreia de l Sul - 7 partecipaçones
Cuosta de l Marfin - 1 partecipaçon
Dinamarca - 3 partecipaçones
Eitália - 16 partecipaçones
Gana - 1 partecipaçon
Honduras - 1 partecipaçon
Japon - 3 partecipaçones
México - 13 partecipaçones
Oustrália - 2 partecipaçones
Países Baixos - 8 partecipaçones
Paraguai - 7 partecipaçones
Sérbia - Streante*
Slobáquia - Streante**
Spanha - 12 partecipaçones
Stados Ounidos - 8 partecipaçones
Suíça - 8 partecipaçones


* La Sérbia yá partecipou d'outros mundiales cumo Jugoslábia i Sérbia i Montenegro, antes de las sues respetibas separaçones.

 ** La Slobáquia yá partecipou d'outros mundiales cumo Checoslobáquia, antes de la separaçon de la República Checa.



BREBE HISTÓRICO: 

L Campeonato de l Mundo de Futebol ye un torneio de futebol masculino, rializado a cada quatro anhos, pula Federaçon Anternacional de Futebol (FIFA). La purmeira eidiçon acunteciu an 1930, ne l Uruguai, cula bitória de la seleçon anfitriana. Nesse purmeiro Mundial, nun habie torneio eiliminatório, i ls países fúrun cumbidados pa l torneio. Ne ls anhos de 1942 i 1946, l Mundial nun acunteciu debido a la Segunda Guerra Mundial.

L Brasil ye l paíç qu'alcançou mais títalos mundiales – cinco (1958, 1962, 1970, 1994 i 2002) – i l único a tener bencido l torneio fura de l sou cuntinente – dous bezes (1958, Suécia; 2002, Coreia de l Sul-Japon). Ye tamien l único paíç a tener partecipado de todos ls Campeonatos, i l único a tener partecipado de trés decisones cunsecutibas. Segue-se la seleçon de l'Eitália, tetracampeana (1934, 1938, 1982 i 2006); l'Almanha, tricampeana (1954, 1974 i 1990); ls bicampeones Argentina (bencedora an 1978 i 1986) i Uruguai (bencedor an 1930 i 1950); i, por fin, cun un único títalo, las seleçones de l'Anglaterra, campeana an 1966, i de la Fráncia, campeana an 1998.

La Copa de l Mundo ye l segundo maior eibento çportibo de l mundo, quedando atrás solo de ls Jogos Oulímpicos de Berano. Ye rializada a cada quatro anhos, tenendo sido sediada pula redadeira beç an 2006, n'Almanha, cula Eitália cumo campeana, quedando la Fráncia an segundo lhugar, l paíç ourganizador, l'Almanha, an terceiro, i Pertual an quarto. An 2010, terá lhugar n'África de l Sul i, an 2014, l Brasil será l paíç sede, cunforme anúncio de la FIFA ne l die 30 d'outubre de 2008. Zde 1998, l Mundial ye rializado cun 32 eiquipes partecipantes.

quarta-feira, 30 de setembro de 2009

BIQUIPÉDIA AN MIRANDÉS

Yá stá çponible la Biquipédia an lhéngua mirandesa!

Biquipédia ye ua anciclopédia multilhéngua an-linha lhibre colaboratiba, ó seia, scrita anternacionalmente por bárias pessonas quemuns de dibersas regiones de l mundo, todas eilhas beluntairas. Por ser lhibre, antende-se que qualquiera artigo dessa obra puode ser transcrito, demudado i ampliado, zde que preserbados ls dreitos de cópia i modeficaçones, bisto que l cuntenido de la Biquipédia stá debaixo la licença GNU/FDL (ó GFDL) i la Creative Commones Attribution-ShareAlike (CC-by-SA) 3.0. Criada an 15 de Janeiro de 2001, baseia-se ne l sistema wiki (de l'habaiano wiki-wiki = "rápido", "beloç").

L modelo
wiki ye ua rede de páiginas cuntenendo las mais dibersas anformaçones, que puoden ser modeficadas i ampliadas por qualquiera pessona atrabeç de nabegadores quemuns, tales cumo l Internet Explorer, Google Chrome, Mozilla Firefox, Netscape, Opera, Safari, ó outro qualquiera porgrama capaç de lher páiginas an HTML i eimaiges. Este ye l fator que çtingue la Biquipédia de todas las outras anciclopédias: qualquiera pessona cun acesso a la Anterneta puode demudar qualquiera artigo, i cada leitor ye potencial ajudante de l porjeto.

L'anciclopédia sien fins lucratibos ye gerida pula
Wikimedia Foundation. Eilha stá çponible an 257 lhénguas ó dialetos cun un total de 7,5 milhones d'artigos, antr'eilhes, 2,1 milhones d'artigos son refrentes a la berson an lhéngua anglesa (dados de 11 de Dezembre de 2007). L númaro total de páiginas ronda ls 24 milhones i anclui eimaiges, páiginas d'outelizadores, páiginas de çcusson, catadories, modelos, páiginas de geston de ls porjetos, etc. La berson almana çtribui-se tamien an DVD-ROM. Aperpone-se, inda, las eideias an la berson anglófona, p'alhá dua eidiçon ampressa.

Zde l sou ampeço, la Biquipédia ten oumentado a passo firme la sue popularidade, i l sou éisito ten feito aparecer outros porjetos armanos. Segundo l
Alexa, la Biquipédia stá antre ls quinze sítios mais bejitados ne l mundo. La popularidade tamien debe-se al fato de muitas de las páiginas tenéren sido ó copiadas. An las palabras de l co-fundador Jimmy Wales, la Biquipédia ye "un sfuorço para criar i çtribuir ua anciclopédia lhibre i an dibersas lhénguas de la mais eilebada qualidade possible a cada pessona de l planeta, an sue própria lhéngua".

Assi i todo, l fato de qualquier un, specialista ó nó, poder eiditar l cuntenido de la Biquipédia ten gerado cuntrobérsias. Algues rebistas i/ó anciclopédias ribales, cumo
Encarta i Encyclopædia Britannica, ténen craticado ls artigos an la Biquipédia, que dízen séren abordados de modo a cundezir cula oupenion de la maiorie i nó culs fatos.

quarta-feira, 23 de setembro de 2009

ANTERBISTA PA LA «FUOLHA MIRANDESA», NE L «JORNAL DO NORDESTE», DE PERTUAL

Lhougo ambaixo stá la lhigaçon pa l sítio de l Jornal Nordeste, ua apersentaçon an PDF/Flash de l'eidiçon de Setembre, adonde s'ancuntra l'anterbista, an las páiginas 23 i 24.

http://www.jornalnordeste.com/noticia.asp?idEdicao=283&id=12563&idSeccao=2555&Action=noticia

Clicando an las figuras ambaixo, tamien las puodes ber an JPG, an tamanho maior.




Páigina 1





Páigina 2


Ls mius agradecimientos al Cristóvão Pires (Cecílio), quien m'anterbistou, i al Amadeu Ferreira, grande apoiador i antusiasta de la lhéngua mirandesa, dambos a dous miembros de l blogue Froles Mirandesas.

quinta-feira, 9 de julho de 2009

CAMPOS REPERSENTA L BRASIL AN LA NASA

De la redaçon de l http://www.campos.rj.gov.br/
Foto: Babak Tafreshi



Foto de l cielo de Campos feita por un astrofotógrafo eiraniano repersenta l Brasil an la Nasa

L sítio Astronomy Picture of the Day (http://apod.nasa.gov/apod/), de la Nasa, que seleciona diairamente fotos de l cielo de l mundo, publicou ne l die 9 de Maio ua foto de l cielo de l Brasil, más percisamente de l munecípio de Campos dos Goytacazes. La foto fui feita an l'Ounidade de Pesquisa de l Anstituto Federal Fluminense (IFF), an Martins Lage, pul jornalista científico, astrofotógrafo i coordenador de l porjeto anternacional "The World at Night", l eiraniano Babak Tafreshi, durante l II Ancontro Anternacional d'Astronomie i Astronáutica, realizado antre ls dies 17 i 20 de Abril ne l IFF, cul apoio de la Fundaçon Cultural Jornalista Oswaldo Lima (FCJOL).

Babak Tafreshi cuntou porquei feç la foto de l cielo de Campos, que fui publicada ne l sítio de la Nasa. "Fui un persente q'you deixei pa la cidade de Campos, q'acolhou-me muito bien". L coordenador de l Clube d'Astronomie Louis Cruls, Marcelo de Oliveira Souza, abaliou l acuntecimiento cum'un marco an la stória d'Astronomie, an Campos.

— La cidade de Campos stá siendo dibulgada anternacionalmente por meio de l'Astronomie. Ye la purmeira beç, ne ls últimos anhos, que la nuossa cidade ye bista an to l mundo pul uolhar dun fotógrafo strangeiro — garantiu. Ne la berdade, ye la purmeira beç que la Nasa publica ua foto de l cielo de l Brasil feita por un strangeiro.

L persidente de la Fundaçon Cultural Jornalista Oswaldo Lima, Avelino Ferreira, çtaca l'amportáncia de la foto de l cielo de Campos tener sido publicada ne l sítio de la Nasa. "Isto ye cunsequéncia de l Ancontro Anternacional d'Astronomie, que fui apoiado pula Fundaçon. L próssimo passo agora ye anstalar un Ousserbatoiro i un Planetairo ne l Solar de l Coleijo, que ten l ambiente faborable a l'ousserbaçon de ls astros. To la cidade de grande i médio porte ten un Ousserbatoiro i un Planetairo i yá stá an la hora de Campos tener un. You acredito an la sensibilidade de la prefeita Rosinha p'alcançarmos este oubjetivo", anfatiza Ferreira.

sábado, 6 de junho de 2009

9º ANHO AN MIRANDÉS :: 1º JÚRI NACIONAL DE CERTIFICAÇON DE CUMPETÉNCIAS AN LHÉNGUA MIRANDESA

Straído de l sítio http://frolesmirandesas.blogspot.com/.





Ls que teneis un lhápeç a la mano fazei ua ruodra an buolta de l die 9 de Junho de 2009, que bai a ser un die amportante pa la stória de la nuossa lhéngua.
Albertina de São Pedro i Luís Silva ban a fazer (AN LHÉNGUA MIRANDESA) l Júri de Certeficaçon de l sou Porcesso RVCC (Recunhecimiento, (V)Balidaçon i Certeficaçon de Cumpeténcias ne l CNO (Centro Nuobas Ouportunidades) de l Anstituto Piaget, an Macedo de Cabaleiros, que le dará dreito a un certeficado d'habelitaçones, pa to ls eifeitos, eiquibaliente al 9º anho. L júri será ourientado pul porsor Amadeu Ferreira, que you çcunfio que ye un tiu de que bós yá oubistes falar.
Pus claro que queda tod'mundo cumbidado, diç que yá somos tan poucos, mal será que se encha la casa!...
L Porcesso RVCC ye ua de las maneiras de las pessonas tenéren un certeficado ó diploma drento de las Nuobas Ouportunidades. Trata-se de zambolber un portefólio, adonde quéden spelhadas las bidas de las pessonas: l que bibírun, l que daprendírun, l que sáben fazer, pa que le poderá serbir i cumo poderán alhargar esses saberes. L porcesso acaba-se cul Júri de Certeficaçon, adonde esses trabalhos son apersentados. Quien quejir saber mais, puode antrar, cumo tal, eiqui.
Yá miles de pessonas fazírun este porcesso, mas la nuobidade cun Albertina i Luís ye que l sou porcesso fui todo zambolbido an lhéngua mirandesa, l sou portefólio stá todo screbido an Mirandés i l sou Júri de Certeficaçon tamien bai a ser an mirandés, de maneira que se puode dezir que ye l purmeiro certeficado/diploma passado pul sistema d'ansino pertués tenendo cumo sustentaçon solo la lhéngua mirandesa, ó, dezido dua maneira mais simples, Albertina i Luís fazírun l nono anho an Mirandés!
I peç-me que nun será abuso dezir que, p'alhá de la certeficaçon de las pessonas, tamien ye l mirandés quien bai a ser certeficado, cumo lhéngua de tanto balor cumo las outras, seia pa l que fur, seia pa cerrar l portielho, seia pa ir a la scuola.
Fui un porcesso lhargo, hai mais d'un anho q'ándan nisto (quando hai quien faga l porcesso an 2/3 meses) i hai que dar ls parabienes a quien ls merece: a la ANQ (Agéncia Nacional pa la Qualificaçon, que ye la chefa de todo l que respeita a las Nuobas Ouportunidades), que tubo la coraige d'outorizar este porcesso; al Anstituto Piaget, por haber apostado ne l mirandés i saber andar delantre de ls outros ne l que respeita a zambolbimiento i ansino; i, an special, a Albertina i a Luís, estes dous “boubicos” mirandeses, por habéren puosto de pies mais este “menhir” ne l camino yá tan lhargo de l mirandés, sien miedo que l cielo le caíra anriba de la cabeça!
Ah, i yá se me iba squecendo de l más amportante: Albertina i Luís son de San Pedro, bandita tierra que bota assi fruitos destes, quando ls outros ban cun l trigo, yá eilhes bénen cun la farina.

terça-feira, 26 de maio de 2009

LHÉNGUA MIRANDESA A LA SUOLTA NE L CARTAXO

Bídeo de l sítio O MIRANTE.TV:

La lhéngua mirandesa fui la streilha de la palhestra que Amadeu Ferreira, porsor de Dreito ne l'Ounibersidade de Nuoba Lisboa, nacido an Sendin (Miranda de l Douro), dou esta sesta-feira ne l Cartaxo pa ls alunos de la scuola secundaira...

Bei l bídeo: http://videos.sapo.pt/3Zt9RneLIDf5yPVz0O5n

sábado, 9 de maio de 2009

SKYPE AN MIRANDÉS



"L Skype stá çponible an Mirandés. Pa quien nunca scuitou falar de l porgrama, cun el ye possible telifonar de cumputador pa cumputador de grácia (atençon que nun ye piratarie). Pa telifone ó telemoble tamien dá (cuido que de grácia solo un cacho i apuis ye perciso €€)..."



Grácias a la upa de l Cecílio, de l blogue Froles Mirandesas, esso tornou-se possible. Muito oubrigado!