sexta-feira, 29 de maio de 2015

Lhéngua guarani i catalana

La quelor d'aquesta madrugada an la primabera brasileira nun deixa-me drumir i dou-me ganas d'atualizar-bos subre ls mius studos lhenguísticos.
Fai quaijeque dous anhos ando a studar l guarani, ũa lhéngua indígena de l'América de l Sul oufecial ne l Paraguai i falada por mais de 7 milhones de pessonas naquel paíç, para alhá de l'Argentina, Bolíbia i Brasil. Ye la percipal lhéngua indígena de l cuntinente i tamien oufecial ne l MERCOSUL. Fúrun ũa besita al Paraguai an 2013, para alhá de la chegada de bários paraguaios a la mie cidade para lhaboriar, que fazírun-me antressar-me por daprender esta lhéngua. Cunfesso-bos que ye la lhéngua mais çfícil qu'yá studei, i inda nun puosso mantener ũa cumbersa mui demorada an guarani. Mas puosso apersentar-bos un bocadico daquesta lhéngua tan antressante. L guarani ye ũa lhéngua aglutinante, ó seia, formada por prefixos i sufixos que júntan-se a ũa palabra para dar bários sentidos a las frases.

EISEMPLO (TECHAPYRÃ)
Las saudaçones (Maiteikuéra)

- Mba'éichapa neko'ẽ?
- Cumo amanheciste?

Mba'e = cousa, algo
icha = cumo
pa = sufixo d'anterrogaçon

ne = cunjugaçon de modo 'chendal' de l "tu" antes de palabras nasales
ko'ẽ = amanhecer

OUTRO EISEMPLO (AMBUE TECHAPYRÃ)
- Mba'éichapa nde pyhareve?
- Cumo stá la tue manhana?

- Mba'éichapa nde ka'aru?
- Cumo stá la tue tarde (hourário del almuorço)?

- Mba'éichapa nde asaje?
- Cumo stá l tou çcanso de l almuorço? (Cuido que l guarani ye la única lhéngua cun ũa saudaçon pa l hourário de l almuorço i l çcanso)

- Mba'éichapa nde/pende pyhare?
- Cumo stá la tue/buossa nuite?

La repuosta a aquestas preguntas puóden ser:
- Iporã, aguyje. / Ivai. / Iporãiterei. / Che che porã.
- Stá bien, oubrigado. / Stá mal. / Stá mui bien. / Stou bien.

L mais antressante nesta lhéngua ye que, quando an mirandés tenemos ls pronomes i preposiçones, an guarani eilhas son partículas que júntan-se a la palabra ouriginal i bai-se a anserir mais sufixos ó prefixos. Eisemplo:

kuaa - saber
reikuaa - tu sabes
reikuaase - tu quieres saber
reikuaave - tu sabes mais
reikuaaseve - tu quieres saber mais
reikuaasevérõ - se tu quejires saber mais
reikuaasevépa - quieres saber mais?

Esso es un pequeinho eisemplo de l que ando a studiar i daprender. Ah!, tamien estou a studiar l catalan. "Per això estic senza temps per el mirandès" (Por esso ando sien tiempo pa l mirandés).

Se quejires saber mais, screbe-me!
(Reikuaasevérõ, ehai chéve!)

quinta-feira, 7 de junho de 2012

La lhuita por ũa Bíblia ne l Griego Moderno


Puode ser surprendente saber qu'an la Grécia, ũa tierra a las bezes chamada de l brício de l pensamiento lhibre, la traduçon de la Bíblia pa la lhéngua de l pobo quemun ten sido motibo d’ũa lhuita lharga i dura. Mas quien resistirie a la porduçon d’ũa Bíblia nun griego fácele d’antender? Por quei alguien deseiarie ampedir esso?

Talbeç penses que ls que fálan griego son perbileijiados, porqu’ũa parte cunsidrable de las Scrituras Sagradas fui oureginalmente scrita an la lhéngua deilhes. L griego moderno, ne l antanto, ye mui çfrente de l griego ousado an la traduçon Septuaginta de las Scrituras Heibraicas i an las Scrituras Griegas Crestianas. An la rialidade, durante ls seis redadeiros seclos, pa la maiorie de las pessonas que fálan griego, l griego bíblico ten sido tan çcoincido cum’ũa lhéngua strangeira. Termos antigos fúrun sustituídos por palabras nuobas, i l bocabulairo, la gramática i la sintaxe demudórun.

Ũa coleçon de manuscritos griegos, cun datas zde l 3º al 16º seclo, cumporba que fizo-s’un sfuorço pa traduzir la Septuaginta pa l griego d’ũa época posterior. Ne l terceiro seclo, Gregoiro, bispo de Neocæsaræ, (c. 213-c. 270 EQ), traduziu l lhibro d’Eiclesiastes de la Septuaginta pa un griego mais simples. Ne l seclo 11, un judiu chamado Tobies ben Eiliezer, que bibie an la Macedónia, traduziu partes de l Pentateuco de la Septuaginta pa l griego de l die a die. El ousou até mesmo caráteles heibraicos an benefício de judius macedónios que só falában griego, mas lhíen la scrita heibraica. Un Pentateuco cumpleto desse tipo fui publicado an Custantinopla an 1547.

Algũa lhuç ne l meio de la scuridon

Açpuis que las regiones de lhéngua griega de l Ampério Bizantino caiérun sub l domínio outomano ne l seclo 15, la maior parte de l pobo eilhi quedou sien anstruçon. L’Eigreija Ourtodoxa, anque mui perbileijiada sub l Ampério Outomano, premitiu çcuidadamente que sou ganado se tornasse ũa classe de camponeses probes i sien anstruçon. L scritor griego Tomas Spelios comentou: «L oubjetibo sclusibo de l’Eigreija Ourtodoxa i de l sou sistema eiducatibo yera porteger sous quemungantes cuntra l assédio de la purpaganda slámica i católica-romana. An resultado d’esso, l’eiducaçon griega quedou un tanto tolhada.» An tal ambiente selumbriu, ls amantes de la Bíblia sentírun la necidade de dar als aflitos algun alíbio i cunsuolo por meio de l lhibro bíblico de ls Salmos. De 1543 a 1835, fúrun fazidas zuito traduçones de ls Salmos pa l griego de la época.

La purmeira traduçon griega de las Scrituras Griegas Crestianas dafeito fui fazida an 1630 por Mássimo Calipólites, un monge griego de Calípolis. Esso se dou sub la direçon i ls botos de Cirilo Lucáris, patriarca de Custantinopla, que prentendie reformar l’Eigreija Ourtodoxa. Assi i to, Lucáris tenie oupositores drento de l’eigreija, que nun aceitában nanhũa tentatiba de reforma, nien cuncordában cula traduçon de la Bíblia pa la lhéngua falada. El fui anforcado cumo traidor. Ne l antanto, an 1638, fúrun ampressos uns 1.500 eisemplares de la traduçon de Mássimo. Cumo reaçon a esta traduçon, 34 anhos açpuis, ũa assemblé ourtodoxa, rializada an Jerusalen, çclarou que las Scrituras «nun deberíen ser lhidas por qualquiera pessona, mas apenas por aqueilhes qu’eisaminában las cousas mais perfundas de l sprito açpuis de tenéren fazido ũa pesquisa apropiada». Esso seneficaba que las Scrituras debíen ser lhidas solamente puls saçardotes anstruídos.

An 1703, Çarafin, un monge griego de la ilha de Lhesbos, tentou publicar an Lhondres ũa rebison de la traduçon de Mássimo. Quando falhórun las pormessas d’ajuda fenanceira de la corte anglesa, el amprimiu la rebison ousando sou própio denheiro. Nun prólogo einérgico, Çarafin salientou la necidade de «todo crestiano deboto» lher la Bíblia, i acusou l alto saçardócio de «querer ancubrir sou malo cumportamiento por deixar l pobo an eignoráncia». Cum’yera de sperar, ls oupositores ourtodoxos mandórun prendé-lo an la Rússia i eisilórun-le an la Sibéria, adonde morriu, an 1735.

Cumentando la grande fame spritual de ls que falában griego durante aquel tiempo, un saçardote griego fizo l seguiente cumentairo a respeito dua rebison posterior de la traduçon de Mássimo: «Ls griegos recebírun esta Bíblia Sagrada i outras cun amor i grande anseio. I lhérun-la. Sentírun l minguado de la delor ne l sou íntemo, i sue fé an Dius . . . reabibou.» Ne l antanto, sous lhíderes sprituales temíen que, se l pobo chegasse a antender la Bíblia, esso sponerie las créncias i ls atos antibíblicos de ls saçardotes. Por esso, an 1823, i nuobamente an 1836, l patriarcado de Custantinopla eimitiu un eidito pa se queimáren todas essas traduçones de la Bíblia.

Un tradutor curjidoso

Nesse contesto d’ouposiçon faroç i d’anseio pul coincimiento bíblico, surgiu ũa pessona que se subressaliu i que irie zampeinhar un papel amportante an la traduçon de la Bíblia pa l griego moderno. Essa pessona curjidosa fui Neófitos Vamvas, un notable lhenguista i afamado eirudito bíblico, giralmente cunsidrado cum’un de ls «Anstrutores de la Naçon».

Vamvas antendie claramente que l’Eigreija Ourtodoxa yera culpada pul’eignoráncia spritual de l pobo. El acraditaba firmemente que, pa çpertar la spritualidade de l pobo, yera neçairo traduzir la Bíblia pa l griego falado an la época. An 1831, cul’ajuda d’outros eiruditos, el ampeçou a traduzir la Bíblia pa l griego lhiterairo. Sue traduçon cumpleta fui publicada an 1850. Ũa beç que l’Eigreija Ourtodoxa Griega nun l apoiaba, el colaborou cula Sociadade Bíblica Británica i Strangeira an la publicaçon i çtribuiçon de la sue traduçon. L’eigreija l chamou de «protestante», i el lhougo biu-se marginalizado.

La traduçon de Vamvas tubo cumo base la King James Version (Berson Rei Jaime) i hardou las deficiéncias desta berson, resultantes de l’eirudiçon bíblica i de l coincimiento lhenguístico lhemitados daqueilha época. Ne l antanto, por muitos anhos, eilha fui l que mais s’acercaba d’ũa Bíblia ne l griego moderno çponible a las pessonas. Ye antressante notar qu’eilha anclui quatro bezes l Nome personal de Dius an la forma «Ieová». — Génesis 22:14; Éisodo 6:3; 17:15; Juízes 6:24.

Qual fui la reaçon giral de l pobo a essa i a outras bersones de la Bíblia qu’yéran mais fáceles d’antender? Fui mui faborable! Nun nabiu acerca d’ũa ilha griega, un colportor da Sociadade Bíblica Británica fui «tan assediado por barcos chenos de ninos que benírun oubtener [Bíblias], qu’el biu-s’oubrigado . . . a mandar l capitan seguir adelantre», pa nun perder to l sou stoque nun solo lugar! Mas ls oupositores nun stában a drumir.

Ls saçardotes ourtodoxos adbertírun las pessonas cuntra tales traduçones. Por eisemplo, an la cidade d’Atenas, Bíblias fúrun confiscadas. An 1833, l bispo ourtodoxo de Creta queimou ls «Nuobos Teçtamientos» qu’ancuntrou nun mosteiro. Un eisemplar fui scundido por un saçardote, i l pobo an las aldés bezinas scundiu sous eisemplates até que bispo deixou la ilha.

Alguns anhos mais tarde, an la ilha de Corfu, essa traduçon de la Bíblia por Vamvas fui proibida pula Santa Assemblé de l’Eigreija Ourtodoxa Griega. Sue benda fui proibida i ls eisemplares eisistentes fúrun çtruídos. An las ilhas Quius, Siros i Mícone, l’houstilidade de l clero lhocal lhebou a la queima de Bíblias. Mas la supresson de la traduçon de la Bíblia nun parou por ende.


Algũas traduçones pa l griego falado:
Salmos ampressos an: (1) 1828, por Eilárion, (2) 1832, por Vamvas, (3) 1643, por Juliano. “Bielho Teçtamiento” ampresso an: (4) 1840, por Vamvas.



Ũa reina s’antressa pula Bíblia

Durante a década de 1870, la Reina Olga de la Grécia dou-se cuonta de que l pobo griego an giral inda tenie pouco coincimiento de la Bíblia. A pensar que l coincimiento de las Scrituras darie cunsuolo i rebigoramiento a la naçon, eilha fizo ampeinhos pa que la Bíblia fusse traduzida nũa lhenguaige mais simples que la berson de Vamvas.

Stroufecialmente, l arcebispo d’Atenas i l encargado de la Santa Assemblé, Procópiu, ancentibórun la reina nesta misson. Quand’eilha requeriu de la Santa Assemblé l’aporbaçon oufecial, ne l antanto, l pedido fui rechaçado. Mas eilha persistiu, fazendo un nuobo requerimiento, que tamien fui recusado, an 1899. Assi i to, eilha decidiu publicar ũa eidiçon lhemitada a la própia custa. Esso acunteciu an 1900.

Oupositores antolerantes

An 1901, The Acropolis, un afamado jornal ateniense, publicou l Eibangeilho de Matius que fura traduzido pa l griego demótico por Alexander Pallis, un tradutor que trabalhaba an Liverpool, an l’Anglaterra. L motibo apariente de Pallis i de sous cumpanheiros yera ‹eiducar ls griegos› i «ajudar la naçon a recuperar-se» de l minguado.

Studantes de la teologie ourtodoxa i sous porsores chamórun essa berson de «ridicularizaçon de las relicas mais baliosas de la naçon», ũa oufénsia als Scritos Sagrados. L Patriarca Joaquin III, de Custantinopla, eimitiu un decumiento zaporbando la berson. La cuntrobérsia assumiu dimensones políticas i fui ousada de forma tuorta puls grupos políticos ribales.

Ũa parte anfluente de l’amprensa ateniense ampeçou a atacar la traduçon de Pallis, chamando sous apocadores de «atius», «traidores», i «agientes de poténcias strangeiras» ampeinhados an zestablizar la sociadade griega. De 5 a 8 de Nobembre de 1901, a las afuitaçones d’eilemientos ultracunserbadores de l’Eigreija Ourtodoxa Griega, studantes cousórun çtúrbios an Atenas. Atacórun ls scritoiros de l jornal The Acropolis, marchórun cuntra l palácio, ambadírun l’Ounibersidade d’Atenas i eisigírun que l goberno salisse de l poder. Ne l cúmio de ls çtúrbios, uito pessonas fúrun muortas an lhuitas cul eisército. Ne l dia posterior, l rei eisigiu la salida de l Arcebispo Procópiu, i dous dies açpuis, to l scritoiro saliu de l poder.

Un més açpuis, ls studantes fazírun nuobas manifestaçones i queimórun an público un eisemplar de la traduçon de Pallis. Eimitírun ũa resoluçon cuntra la çtribuiçon de la traduçon i eisigírun ũa peniténcia dura de qualquiera tentatiba nesse sentido ne l feturo. Esto serbiu de çculpa pa proibir l uso de qualquiera berson griega moderna de la Bíblia. Un momiento rialmente terrible!

«La çclaraçon de Jeobá permanece pa siempre»

La proibiçon de l uso de la Bíblia ne l griego moderno fui rebogada an 1924. Zd’anton, l’Eigreija Ourtodoxa Griega ten sufrido ũa derrota total ne ls sous sfuorços d’ampedir que l pobo tubisse la Bíblia. Neste meio tiempo, las Teçtemunhas de Jeobá pormobérun l’eiducaçon bíblica an la Grécia, assi cumo fazírun an muitos outros países. Zde 1905, eilhas ténen ousado la traduçon de Vamvas p’ajudar milhares de pessonas de lhéngua griega a oubtener coincimiento de la berdade bíblica.

Ne l passar de ls anhos, muitos eiruditos i porsores ténen feito sfuorços agabables pa producir ũa Bíblia ne l griego moderno. Atualmente, hai pori 30 bersones de la Bíblia cumpleta ó de partes deilha, que puóden ser lhidas ne l griego quemun. Ũa berdadeira joia antr’eilhas ye la berson Traduçon de l Nuobo Mundo de las Scrituras Sagradas, publicada an 1997 an benefício de 16 milhones de pessonas an to l mundo que fálan griego. Porduzida pulas Teçtemunhas de Jeobá, esta traduçon berte la Palabra de Dius dun modo fácele de lher i de cumprender, seguindo fielmente l ouriginal.

La lhuita pa tener-se la Bíblia ne l griego moderno çtaca un fator amportante. Andica claramente que, a pesar de ls sfuorços agresivos d’houmanos, «la çclaraçon de Jeobá permanece pa siempre». — 1 Pedro 1:25


FUONTE: http://www.watchtower.org/t/20021115/article_01.htm

segunda-feira, 9 de abril de 2012

POR ANQUANTO

Demudórun las staçones
I nada demudou
Mas you sei qu'algua cousa acunteciu
Stá tudo assi tan çfrente
Lhembras-te quando nós chegamos un die a acraditar
Que tudo yera pa siempre sien saber
Que l ‹pa siempre› siempre tremina?
Mas nada cunseguirá demudar l que quedou
Quando pienso an alguien, solo pienso an ti
Dende anton stamos bien
Mesmo cun tantos motibos pa deixar tudo cumo stá
Nien zistir nien tentar
Agora tanto faç
Stamos a buoltar a la casa
(Renato Russo)

terça-feira, 13 de dezembro de 2011

Un die, ũa pequeinha brecha aparciu nun casulho i un home quedou a ousserbar l sfuorço de la paxarina pa fazer l sou cuorpo passar pulhi i oubtener la lhiberdade.

Por un sfergante, eilha parou, aparentemente sien fuorças pa cuntinar.

Anton, l home decidiu ajudar i, c'ũa tejeira, cortou delicadamente l casulho.

La paxarina saliu facelemente. Mas sou cuorpo yera pequeinho i tenie las alas amassadas.

L home cuntinou a ousserbar la paxarina puis speraba qu'a qualquiera momiento sues alas s'abriríen i eilha ampeçarie a bolar!

L home, qu'an sue gentileza i buntade d'ajudar, nun antendiu que l casulho apertado i l sfuorço yéran neçairos pa la paixarina bencir essa çficuldade.
Yera l zafio de la naturaleza pa mantené-la biba. L sou cuorpo se fuortalecerie i eilha starie pronta i dreita pa bolar ũa beç que se lhibertasse de l casulho.

Algũas bezes, l sfuorço ye tudo l que necitamos an la bida. Se Dius mos premitisse passar la bida sien oustaclos, nun seríemos cumo somos hoije. La fuorça ben de las çficuldades; la sabedorie, de ls porblemas que tenemos que resolber; la prosperidade, de ls miolhos, i musclos pa trabalhar.
La coraige ben de l peligro pa bencir i, a las bezes, questionamos: ‹Nun recebi nada de l que roguei a Dius!› Mas, an la berdade, recebimos tudo que necitamos. I nun mos damos cuonta.

(Outor çcoincido)

segunda-feira, 5 de dezembro de 2011

LA PAÇ

La paç qu'hoije bibe ne l miu peito ye tan çfrente daqueilha qu'un die cuidei de tener. Quando somos jóbenes, menos sprientes, cuidamos que la paç ye siléncio, çcáncio, ũa bida sien porblemas, sien stresse.

Ne l antanto, l tiempo fai-mos antender que paç tamien ye mobimiento, ye trabalho, ye fé, spráncia, cunciéncia de la misson cumprida, certeza de que, al menos, tentamos fazer l melhor.

Paç ye l sonido de l riico que passa, de ls paixaricos que bénen a dezir buon die, de ls ninos que gáien nun die de sol. Tener paç ye suonhar çperto, permanecer quedo an meio ao çcunsuolo i l'agitaçon.

Tener paç ye nun tener bergonha de sunrir, de chorar, de rogar, d'agradecer. Tener paç ye tener fuorça pa cuntinar mesmo quando muitos dízen-te pa buoltar, mas algo mais fuorte, drento de ti, diç qu'ye neçairo cuntinar a caminar palantre.

Lhebar la paç ye muitas bezes lhebar alegrie, cunsuolo, mas outras tantas ye tamien debidir, çcutir, buscar nuobos modos de ber la bida, nuobas berdades, nuobos caminos.

Buscar la paç ye lhuitar siempre pul amor, mantener alma i coraçon lhebes, andependente daqueilho que l mundo apersenta al tou alredror.

Que la paç, la berdadeira paç, puoda fazer siempre morada an nuossos lhares, an nuossas bidas, an nuossos caminos.

quarta-feira, 9 de novembro de 2011

BEZINAS

Dues bezinas bibíen an son de guerra. Nun podíen s'ancuntrar qu'ampeçában a peleiar. Un cierto die, la tie Marie çcubriu l berdadeiro balor de l'amizade i resolbiu qu'iba a fazer las pazes cula tie Clotilde. Lhougo açpuis, quando s'ancuntrórun, mui houmildemente, dixo tie Marie:
- Mie querida Clotilde, yá stamos nesse cunflito fai anhos, sien nanhun motibo. Bamos a treminar cun esso i fazer las pazes.
Tie Clotilde stranhou l'atitude de la bielha ribal i dixo qu'iba a pensar. I maquinou:
- Essa Marie stá-m'ambudar pul paleio. Debe star-m'a purparar algo malo. Bou-le a ambiar ũa perpinha i ber la sue reaçon.
Purparon anton la tie Clotilde un colheiro c'ũa guapa fuolha a amouchar, mas drento del staba cheno de stierco de baca.
- Adoraba ber la cara de la Marie quando recebir essa «marabilhosa» perpinha -, pensou eilha.
I ourdenou que la criada lhebasse la perpinha an la casa de la ribal, c'un belhete a dezir: «La tue perpuosta de paç stá aceita».
Alguns dies açpuis d'esso, la tie Clotilde abre la puorta de la casa i bei un guapo colheiro tamien c'ũa fuolha a amouchar. Eilha pensou:
- Ye la bingáncia daqueilha anojosa! L quei será qu'eilha fizo?
La tie Clotilde tubo ũa surpresa quando abriu l colheiro i biu qu'el staba cheno de las mais guapas flores que poderíen eisistir. I lhiu un guapo belhete:
«Estas flores you oufreço-te an porba de la mie amizade. Eilhas fúrun cultibadas cul stierco qu'ambieste-me, i que fui un eicelente adubo pa l miu jardin.»

LHIÇON: «Solo podemos dar aqueilho que tenemos.»

terça-feira, 1 de novembro de 2011

Cuncurso "Take a View" de fotografies de paisaiges de l Reino Ounido

Ne l Reino Ounido, hai un cuncurso de fotografies de las paisaiges i puntos turísticos de l Reino. Astanho, las fotos yá fúrun scuolhidas i publicadas.

Queda ende ũa eideia pa ls mirandeses: un cuncurso culas melhores fotografies de l praino mirandés. Serie ũa forma de dibulgar la region, las paisaiges, l modo de bida, la cultura i, claro, la lhéngua mirandesa ne l paíç i an l'Ouropa, i quiçás ne l mundo!

Bei adelantre las fotos:

Termienta d'ambierno an la Baía de Rocquaine, Guernsey

 Baía Oeste, Dorset, Inglaterra

Campo de lhabanda, cundado de Hertfordshire, Anglaterra

Casa a l'ourielha de l riu Tay, Scócia

Castielho de Bamburgh, Northumberland

Rocos an Cumbria, Anglaterra

Donhead St. Andrew, Wiltshire, Anglaterra

FOTO BINCEDORA: Campo cungelado cun arbles, Scócia

MENSON HONROSA: Floresta an Co Antrim, Eirlanda de l Norte

Hastings, condado de East Sussex, Anglaterra

Lhago Knapps, Bridge of Weir, Scócia

Llyn Padarn, Snowdonia, Paíç de Goules

Puonte Humber, East Yorkshire, Anglaterra

Puonte subre l riu Braan, Perthshire, Scócia

Tarn Hows, Cumbria, Anglaterra

segunda-feira, 24 de outubro de 2011

:: LHEGION OURBANA - Tiempo Perdido


To ls dies quando çperto
Nun tengo mais
L tiempo que passou,
Mas tengo muito tiempo.
Tenemos to l tiempo de l mundo.

To ls dies
Antes de drumir
Lhembro i squeço
Cumo fui l die.
Siempre abante!
Nun tenemos tiempo a perder.

Nuosso sudor sagrado
Ye bien mais guapo
Qu'esse sangre agre
I tan sério
I selbaige, selbaige,
Selbaige!

Bei l sol
Dessa manhana tan cinza.
La tempestada que chega
Ten l quelor de ls tous uolhos
Castanhos.

Anton, abraça-me fuorte
I diç mais ũa beç
Que yá stamos
Çtantes de tudo.
Tenemos nuosso própio tiempo,
Tenemos nuosso própio tiempo,
Tenemos nuosso própio tiempo.

Nun tengo medo de l scuro,
Mas deixa las lhuzes
Acendidas agora.

L que fui scundido
Ye l que se scundiu,
I l que fui pormetido,
Naide pormetiu,
Nien fui tiempo perdido.
Somos tan jóbenes,
Tan jóbenes, tan jóbenes!

:: Tecnologie i lhenguística alíen-se pa reabibar l mirandés

L mirandés ye la segunda lhéngua oufecial an Pertual
PORJETO PUODE MELHORAR ANSINO I DIBULGAÇON DE LA LHÉNGUA FUORA DE LA SUE ÁRIA D'ANFLUÉNCIA

La Microsoft, l Anstituto de Lhenguística Teórica i Cumputacional i l'Associaçon de Lhéngua Mirandesa ténen an fase de zambolbimiento un porjeto tecnológico «einobador» pa perserbar l ansino i dibulgaçon de la lhéngua mirandesa.

L'einiciatiba junta peritos specialistas an software i lhenguística i bai a premitir a quien screbe an mirandés oubir ũa boç sintética naqueilha lhéngua ó, a quien fala, ber la scrita recoincida an testo pa la mesma.

Este trabalho ye cunsidrado cumo «fundamental» pa l'ambestigaçon, ansino i coincimiento de la segunda lhéngua oufecial an Pertual, a outelizar cumo ferramientas las mais recientes tecnologies d'anformaçon i quemunicaçon.

An çclaraçones a l'Agéncia Lusa, l diretor d'ambestigaçon de la Microsoft Pertual, Miguel Sales Dias, dixo que l porjeto passa pula criaçon d'un sistema de fala que reconheça l lhéxico fonético de la lhéngua mirandesa. «Nós zambolbemos tecnologies de base que seran outelizadas por quien cria aplicaçones didáticas, pa çponibelizá-las açpuis a quien ministra l ansino de l mirandés, quiera an la fuorma falada, quiera an la fuorma scrita», specificou.

Ls ambestigadores ambolbidos ne l porjeto acradítan qu'esta tecnologie poderá ser outelizada pa «melhorar» ls modelos d'ansino i dibulgaçon de l mirandés fuora de la sue ária d'anfluéncia (Miranda de l Douro, Bumioso i Mogadouro).

Quando estas aplicaçones stubíren çponibles, ls falantes i studiosos de l mirandés ban a poder berificar ls resultados redadeiros, yá que, nesta altura, «ls cuntenidos apenas çtínan-s'a ambestigadores an l'ária de l mirandés».

Ls purmeiros demunstradores poderan star çponibles pa la quemunidade científica pori meio anho. A médio prázio, ls 500 alunos que stúdan esta lhéngua ne l agrupamiento de scuolas de l cunceilho de Miranda de l Douro poderan aplicar estas nuobas ferramientas ne ls sous cumputadores pessonales, çque téngan l Windows cumo sistema ouperatibo.

«Ls falantes de l mirandés pássan a ousufruir d'abanços tecnológicos an las sues ferramientas d'ansino. Estes recursos son eisistentes ne l seno de la lhéngua mirandesa. Ye un porjeto qu'ancuontra-s'an fase d'eilaboraçon pula purmeira beç an ancha scala, cun culidade porfissional», cuncluiu Carlos Sales Dias.

Fuonte: http://www.cienciahoje.pt/index.php?oid=47212&op=all

Cumo serie l Windows an mirandés?

Bei cumo poderie ser l Windows an mirandés... Será un suonho?

segunda-feira, 15 de agosto de 2011

::: LS NOMES BÍBLICOS

Ũa de las mies grandes dúbedas an la lhéngua mirandesa son ls nomes bíblicos, nomes de pessonaiges i de ls lhibros. Pongo eiqui ls nomes cum'you eimagino que son, i pido que den-m'ũa upa se stubíren mal screbidos.


BIELHO TEÇTAMIENTO
Génesis
Éisodo
Lhebítico
Númaros
Doutoronómio
Josué
Juízes
Rute
1 i 2 Samuel
1 i 2 Reis
1 i 2 Crónicas
Esdras
Neemies
Ster
Jó/Jobe
Salmos
Probérbios
Eiclesiastes
Cánticos/Cançones de Salomon
Eisaíes
Jeremies
Lhamentaçones
Eizequiel
Daniel
Ouseias
Joel
Amós
Oubadies
Jonas
Miqueias
Naun
Habacuque
Sofonies
Ageu
Zacaries
Malaquies


NUOBO TEÇTAMIENTO
Matius
Marcos
Lhucas
Juan/Juon
Atos
Romanos
1 i 2 Coríntios
Gálatas
Eifésios
Felipenses/Filipenses
Colossenses/Quelossenses
1 i 2 Tessalonicenses
1 i 2 Timótiu
Tito
Filemon/Filémon
1 i 2 Pedro
1, 2 i 3 Juan/Juon
Heibreus
Tiago
Judas
Rebelaçon (Apocalipse)


NOMES BÍBLICOS
Paulo/Poulo
Marie
José/Jesé


Se benir-m'a la cabeça mais nomes, pongo-los ne ls cumentairos. Spero que puóssan-m'ajudar!

quarta-feira, 18 de maio de 2011

ASNO

Ne l curso de Medecina, l porsor dirige-s’al aluno i pregunta:
- Quantos rines nós tenemos?
- Quatro! – responde l aluno.
- Quatro? – replica l porsor, cun arrogáncia, daqueilhes que sénten prazer an tripudiar subre ls erros de ls alunos. – Traiei un feixe de capin, puis tenemos un asno an la sala – ourdena l porsor a sou ajudante.
- I pa mi un cafezico! – Replicou l aluno al ajudante de l mestre.
L porsor eirou-se i spulsou l aluno de la sala. L aluno yera l brasileiro Aparício Torelly Aporelly (1895-1971), l ‘Baron d’Eitararé’. Al salir de la sala, l aluno inda tubo l’oudácia de corregir l furioso mestre:
- Tu pregunteste-me quantos rines ‘NÓS tenemos’. ‘NÓS’ tenemos quatro: dous mius i dous tous. ‘NÓS’ ye ũa spresson ousada pa l plural. Que tengas un buon apetite i delicie-te cul capin.

La bida eisige muito mais cumprenson que coincimiento.
A las bezes, las pessonas, por tenéren un pouco mais de coincimiento ó acraditáren que l ténen, áchan-se ne l dreito de subestimar ls outros. I haba capin!

quinta-feira, 24 de março de 2011

STREILHA - Gilberto Gil

Hai d'aparecer
Ũa streilha ne l cielo
Cada beç que tu sorrires
Hai d'apagar
Ũa streilha ne l cielo
Cada beç que tu chorares

L cuntrairo tamien
Bien que puode acuntecer
Dũa streilha brilhar
Quando la lhágrima caer
Ó anton
Dũa streilha cadente se jogar
Solo para ber
La flor de l tou sorriso se abrir

Hun!
Dius fazerá
Absurdos
Cuntanto que la bida
Seia assi
Si
Un altar
Adonde nós celebremos
Todo l que El cunsentir

sexta-feira, 10 de dezembro de 2010

L CUNCEITO DE LA BÍBLIA :: To las pessonas buonas ban pa l cielo?

An busca de la berdade subre l cielo

L’eideia d’ir pa l cielo puode parcer muito buona. De formas çfrentes, muçulmanos, hindus, budistas, miembros de las eigreijas de la crestianidade i até muitas pessonas que nun s’antréssan por religion ténen la sperança de bida açpuis de la muorte. An giral, eimagina-se l cielo cum’un sítio guapo i agradable, adonde las pessonas oubténen alíbio de l sufrimiento i reancúntran pessonas queridas “que yá se fúrun”. Ind'assi, las seguientes palabras aplícan-s'a la maiorie de l'houmanidade: Todos quéren ir pa l cielo, mas naide quier morrer pa ir p'alhá. Por quei?

Se tubíssemos sido fazidos pa morrer i ir pa l cielo, nun ye berdade que mais pessonas ansiarían por esso, assi cumo un nino zeia muito ser un adulto ó un jóben zeia casar-se? Mas la maiorie de las pessonas nun zeia morrer.


Por quei muitos quéren ir pa l cielo,
mas poucos quéren morrer pa ir p'alhá?

Ind'assi, muitos menistros religiosos afírman que fumos fazidos pa biber ne l cielo açpuis de la nuossa curta stadie an la Tierra. Por eijemplo, l cardial Theodore Edgar McCarrick, arcebispo eimérito de Washington, DC, fui citado cumo dezindo l seguinte: "Nun fumos criados pa esta bida. Fumos criados pa l cielo." De forma semilar, un ex-persidente de l'Associaçon Nacional d'Eibangélicos [de ls Stados Ounidos de l'América (SOA)], fui citado cumo tenendo dezido: "L oubjetibo de la bida ye dar glória a Dius i ir pa l cielo . . . puis l cielo ye l nuosso lhar."

Ls qu'acradítan nũa bida ne l cielo açpuis de la muorte, normalmente baséian la sue fé an anformaçones lhemitadas. George Barna, persidente d'ũa ampresa d'oupenion subre religion, chegou a la concluson de que muitas pessonas baséian ls sous "puntos de bista subre la bida i la bida açpuis de la muorte an fuontes tan dibersas cumo filmes, música i romances". An la Flórida, un pastor eipiscopal fui citado cumo tenendo dezido: "Nun sabemos nada subre l cielo, eiceto qu'ye adonde Dius stá."

Ne l antanto, l cielo ye un assunto amportante cunsidrado an la Bíblia. Anton, segundo la Palabra de Dius, cum'ye l cielo? Será que l home fui fazido pa biber alhá? Se las pessonas fúren pa l cielo, l quei fazeran eilhi?


Cum'ye l cielo?

Algunas pessonas pénsan qu'ye ampossible saber cum'ye l cielo puis naide bino d'alhá pa cuntar-nos. Talbeç nun se lhémbren que Jasus dixo: "Deci de l cielo." (Juan 6:38) El tamien dixo l seguinte a alguns lhíderes religiosos: "Bós sodes de ls domínios de baixo; you sou de ls domínios d'arriba." (Juan 8:23) L quei Jasus dixo subre l cielo?

Jasus cunfirmou que l cielo ye adonde Jeobá mora. El chamou Dius de "miu Pai que stá ne l cielo". (Mateus 12:50) Mas Jasus ousou la palabra "cielo" an mais d'un sentido. Por eijemplo, el referiu-s'a la atmosfera de la Tierra cumo "cielo" quando dixo: "Ousserbai atentamente las abes de l cielo" (Mateus 6:26) Ne l antanto, Jeobá mora p'alhá del'atmosfera. La Bíblia diç: "Hai Un que mora arriba de l círculo de la tierra." — Eisaías 40:22.

Será que l "Pai que stá ne l cielo" mora antre las streilhas? De fato, l Ouniberso físico tamien ye chamado de "cielo" an las Scrituras Sagradas. Por eijemplo, un salmista screbiu: "Quando beio ls tous cielos, trabalhos de ls tous dedos,la lhuna i las streilhas que purparaste, quei ye l home mortal para que lhembres-te del?" — Salmo 8:3, 4.

Ne l antanto, Jeobá Dius nun percisa morar drento de l Ouniberso físico qu'el criou, assi cum'un marceneiro nun percisa morar drento d'un eimoble qu'el fizo. Por esso, quando l Rei Salomon dedicou l templo an Jarusalen a Jeobá, el dixo: "Morará Dius berdadeiramente an la tierra? Eis que ls próprios cielos, si, l cielo de ls cielos, nun te puóden cuntener; quanto menos, anton, esta casa que custruí!" (1 Reis 8:27) Se Jeobá nun mora ne l cielo físico, an queicielo el mora?

Anque ls homes stúden ls cielos físicos cun poderosos teliscópios, i alguns téngan biajado pa l spácio, l quei la Bíblia diç cuntina a ser berdade: "Nanhun home jamais biu a Dius." (Juan 1:18) Jasus splicou l porquei quando dixo:"Dius ye Sprito." — Juan 4:24.

Un sprito ye ũa forma de bida superior a un houmano. Un sprito nun ye fazido de matéria física — cumo carne i sangre — que puode ser bista ó notada puls sentidos houmanos. Assi, quando Jasus dixo que moraba al lhado de sou Pai ne l "cielo", el querie dezir que tenie ũa forma de bida mais gloriosa que qualquiera forma de bida física. (Juan 17:5; Filipenses 3:20, 21) Esse domínio spritual adonde Jasus moraba cun sou Pai ye l que a Bíblia chama de "cielo". Cum'ye esse cielo? L quei acuntece alhá?



Un sítio d'atebidade alegre

La Bíblia çcrebe l cielo cum'un sítio de muita atebidade. Eilha fala de cientos de milhones de criaturas sprituales fieles que bíben eilhi. (Daniel 7:9, 10) Cada ũa dessas criaturas ten sue própria pessonalidade. Cumo sabemos desso? An toda criaçon besible, nunca ancuntrámos dues cousas bibas eisatamente eiguales, por esso, podemos tener certeza de que ne l cielo tamien hai ũa grande dibersidade. L qu'ye notable ye que todas essas pessonalidades celhestriales trabálhan ounidas, fazendo un cuntraste ampressionante cul qu'acuntece an la Tierra ne ls nuossosdies, adonde las pessonas raramente copírun ũas culas outras.

Bei cumo la Bíblia çcrebe l'atebidade ne l cielo. "Biendezi a Jeobá, bós anjos sous, poderosos an poder, a cumprir la sue palabra, por scuitardes la boç de la sua palabra. Biendezi a Jeobá, to ls eisércitos sous, bós menistros sous, a fazer la sue buntade." (Salmo 103:20, 21) Bemos anton que muito trabalho ye fazido ne l cielo. Podemos tenercerteza de qu'ye un trabalho grateficante.

Ls anjos ténen ũa lhonga stória de serbício alegre, qu'ye zd'ũa época anterior a la criaçon de la Tierra. Segundo las Scrituras, quando Jeobá criou la Tierra, ls filhos de Dius juntos "gritában de júbilo" i "ampeçórun a bradar an aplauso". (Jó 38:4, 7) Un de ls filhos celestiales de Dius tubo até mesmo l prebilégio de trabalhar al lhado de Dius an la criaçon de to las outras cousas. (Colossenses 1:15-17) Essa guapa çcriçon d'alegre atebidade ne l cielo talbeç l fagapensar nalgũas preguntas subre l cielo i l'houmanidade.

Ls houmanos fúrun fazidos pa biber ne l cielo?


Bisto que ls anjos serbían a Dius ne l cielo antes de la criaçon de la Tierra, siguramente l purmeiro home i la purmeira mulhier nun fúrun criados pa poboar ls cielos. An beç desso, Dius dixo al purmeiro casal houmano: "Sede fecundos i tornai-bos muitos, i anchei la tierra." (Génesis 1:28; Atos 17:26) Adon fui l purmeiro d'ũa nuoba forma de bida terrestre, capaç de coincer a Dius i de serbi-lo fielmente. El se tornarie l pai d'ũa raça houmana, cujo lhar serie la Tierra. "Quanto als cielos, ls cielos perténcen a Jeobá, mas la tierra el dou als filhos de ls homes." — Salmo115:16.

Las pessonas normalmente nun quéren morrer; la muorte nun ye natural pa ls houmanos. Dius mencionou la muorte a Adon apenas cumo puniçon pula zoubediéncia. S'Adon tubisse oubedecido, el nunca tenerie morrido. —Génesis 2:17; Romanos 5:12.

Por esso, nun ye d'admirar que Dius nun tenga dezido nada a Adon subre ir pa l cielo. La Tierra nun fui fazida cul oubjetibo de ser l sítio adonde las pessonas seríen postas a la proba pa se saber se staríen atas pa biber ne l cielo. L home fui criado pa biber eiternamente an la Tierra, i esse porpósito de Dius inda se cumprirá. La Bíblia pormete que "ls próprios justos possuiran la tierra i residiran subre eilha para to l siempre". (Salmo 37:29) Queda claro que ls houmanos nun fúrun fazidos pa biber ne l cielo. Anton, por quei Jasus pormetiu bida celestial a sous apóstolos?Será que Jasus querie dezir que to las pessonas buonas ban pa l cielo?


To las pessonas buonas ban pa l cielo?

Açpuis de la sue última refeiçon culs apóstolos, an la nuite antes de ser eisecutado, Jasus pormetiu recumpensá-los c'un sítio ne l cielo. El dixo: "An la casa de miu Pai hai muitas moradas. Si nó, you bos tenerie dezido, porque bou-me ambora para purparar-bos un sítio." (Juan 14:2) Por quei Jasus les darie un sítio ne l cielo? L quei eilhesfazeríen eilhi?

Jasus tenie an minte ũa zinaçon special pa ls sous decípulos. Naqueilha mesma nuite, el dixo: "Bós sodes ls que quedastes cumigo an las mies probaçones; i you fago cun bós un pato, assi cumo miu Pai fizo cumigo un pacto, para un reino." (Lhucas 22:28, 29) Dius habie pormetido a Jasus qu'el serie l Rei que supririe ũa de las percipales necidades de l'houmanidade — un buon gobierno. Jasus lhibrará las pessonas de las sues afliçones i çtruirá aqueilhes que las defráudan. Jasus tenerá súditos "até ls cunfines de la tierra", mas sou trono será ne l cielo. —Salmo 72:4, 8; Daniel 7:13, 14.

Ne l antanto, Jasus nun gobernará solo. Por esso, pormetiu a sous apóstolos un sítio ne l cielo. Eilhes fúrun ls purmeiros scolhidos pa "reinar subre la tierra". — Rebelaçon (Apocalipse) 5:10.

Quantos ban pa l cielo? Cumo an qualquier gobierno, l númaro de gobernantes ne l Reino celestial de Dius ye pequeinho an cumparaçon cun to las pessonas que biberan sub sue outoridade. Jasus dixo als que gobernaran cun el: "Nun temas, pequeinho ganado, porque l buosso Pai aprobou dar-bos l reino." (Lhucas 12:32) L númaro de miembros desse "pequeinho ganado" chegará a 144 mil. (Rebelaçon 14:1) Esse númaro ye pequeinho an cumparaçon culs milhones qu'aprobeitaran de la bida eiterna an la Tierra cumo súditos de l Reino. — Rebelaçon 21:4.

Assi, nien to las pessonas buonas ban pa l cielo. A respeito de l buon Rei Dabi, l apóstolo Pedro fui claro quando dixo: "Dabi nun ascendeu als cielos." (Atos 2:34) Juan Batista yera un home buon. Mas Jasus andicou qu'el nun serie eilebado a la posiçon de rei pa gobernar ne l cielo. "Antre ls nacidos de mulhieres", dixo Jasus, "nun lhebantou-se naide maior que Juan Batista; mas aquel qu'ye menor de l reino de ls cielos ye maior qu'el". — Mateus 11:11.

Tu recebirás la recumpensa reserbada pa las buonas pessonas?


L quei ũa pessona necita fazer pa receber la recumpensa de biber pa siempre an la Tierra? Jasus dixo: "Dius amou tanto l mundo, que dou l sou Filho ounigénito, a fin de que todo aquel que nel eisercer fé nun seia çtruído, mas tenga bida eiterna." (Juan 3:16) L amor que Dius ten pul mundo l lheba a tornar la bida eiterna çponible a todos, mas nota qu'apenas aqueilhes que 'eisercéren fé' rialmente recebiran essa recumpensa.

La fé necita basear-se an cunhecimiento eisato. (Juan 17:3) Tu podes demunstrar qu'ye ũa pessona buona por daprender mais subre l porpósito de Jeobá pa l'houmanidade. Premite que la fé an las cousas que tu daprendes lhebe-t'a l'açon. Podes tener certeza de que l'ouportunidade de tener ũa bida sien fin rialmente stá çponible a ti.



L quei la Bíblia diç?

Pregunta: L quei acuntece a las pessonas buonas quando mórren?
Repuosta: 'Ls muortos nun stán cuncientes d'absolutamente nada.' — EICLESIASTES 9:5.

Pregunta: Que sperança la Bíblia apersenta pa las pessonas buonas que yá morrírun?
Repuosta: "Ben l'hora an que to ls que stán ne ls túmulos mimoriales oubiran la sue boç [de Jasus] i saliran." —  JUAN 5:28, 29.

Pregunta: Adond'ye que la maiorie de las pessonas buonas biberá?
Repuosta: "Ls próprios justos possuiran la tierra i residiran subre eilha pa to l siempre." — SALMO 37:29.



Fuonte: http://www.watchtower.org/t/20100201a/article_03.htm

domingo, 28 de novembro de 2010

L CUNCEITO DE LA BÍBLIA :: Quando naciu Jasus?


«NUN se sabe la data eisata de l nacimiento de Cristo», diç l'Encyclopedia of Early Christianity (Anciclopédia de l Crestianismo Primitibo, an traduçon lhibre). Mesmo assi, milhones de professos crestianos ne l mundo anteiro comemóran l nacimiento de Jasus ne l die 25 de Dezembre. Mas essa data nun aparece an parte algũa an la Bíblia. Será que Jasus naciu mesmo an Dezembre?

Anque la Bíblia nun forneça ũa data specífica pa l nacimiento de Jasus, eilha apersenta probas de qu'el nun naciu an Dezembre. Tamien, por analisarmos eibidéncias nó-bíblicas, çcubriremos por quei l die 25 de Dezembre fui scolhido cumo la data de l sou nacimiento.

La Bíblia cunten eibidéncias de que
Jasus nun naciu an Dezembre

Por quei el nun naciu an Dezembre?

Jasus naciu an Belen, ũa cidade de Judá. L Eibangelho de Lhucas relata: «Habie tamien ne l mesmo paíç pastores a biber al aire lhibre i mantenendo de nuite bigílias subre ls sous ganados.» (Lhucas 2:4-8) Esso nun era ancomun. «Ls ganados passában la maior parte de l anho al aire lhibre», diç l lhibro Daily Life in the Time of Jesus (La Bida Diaira an l'Época de Jasus, an traduçon lhibre). Mas será que ls pastores quedaríen al aire lhibre cun sous ganados nũa nuite de Dezembre, que naqueilha region ye un més d'ambierno? L lhibro diç: «Eilhes passában l ambierno an abrigos; i solo cun base nesso podemos ber qu'ye amprobable que la data tradecional de l Natal steia cierta, bisto que l Eibangelho diç que ls pastores stában ne ls campos.»

Será que pastores passaríen
la nuite al aire lhibre
cun sous ganados an la niebe?

Essa cuncluson ye apoiada por outro detalhe ne l Eibangelho de Lhucas: «Naqueilhes dies, saliu un decreto de la parte de César Ougusto, para que to la tierra habitada se registrasse; (este purmeiro registro acunteciu quando Quirino era gobernador de la Síria;) i todos biajórun para registráren-se, cada un an la sue própia cidade.» — Lhucas 2:1-3.

Ougusto probablemente decretou esses registros cul oubjetibo d'oubtener anformaçones para fines tributairos i recrutamiento melitar. Oubedecendo al decreto, Marie, anque de la grabideç bien abançada, acumpanhou sou marido José an la biaige de quaije 150 quilómetros de Nazaré a Belen. Agora, eimaginai: será qu'Ougusto — un gobernante que quaije nunca anterferie ne l gobierno lhocal — eisigirie qu'aquel pobo, que yá tenie ũa anclinaçon pa la rebolta, fazisse ũa biaige tan lhonga ne l ambierno?

Ye seneficatibo que la maiorie de ls storiadores i eiruditos bíblicos nun cunsidra l die 25 de Dezembre cumo la data de l nacimiento de Jasus. Cun certeza, tu l poderás berificar nũa anciclopédia. La Our Sunday Visitor’s Catholic Encyclopedia (Anciclopédia Católica de l Nuosso Bejitante Domenical, an traduçon lhibre) diç: «Eisiste un cunsenso subre l fato de Jasus nun tener nacido ne l die 25 de Dezembre.»

Por quei 25 de Dezembre?

L die 25 de Dezembre fui scolhido cumo la data de l nacimiento de Jasus cientos d'anhos açpuis de la sue muorte. Por quei? Bários storiadores acradítan que l'época de l anho que se tornou l Natal era, an la berdade, un período de festebidades paganas.

Por eisemplo, l'Encyclopædia Britannica diç: «Ũa splicaçon amplamente difundida subre l'ourige dessa data ye que l die 25 de Dezembre aparciu debido a la crestianizaçon de l dies solis invicti nati (‘l die de l nacimiento de l Sol ambito’). Esse die era un feriado popular ne l Ampério Romano que celebraba l solstício d'ambierno, simbolizando l retorno de l Sol, la fin de l ambierno i la proclamaçon de l renacimiento de la primabera i de l berano.»

La The Encyclopedia Americana anforma: «L motibo de la scuolha de l die 25 de Dezembre pa l Natal nun ye tan claro, mas acradita-se que fui para corresponder a las festebidades paganas qu'éran rializadas por buolta de l'época de l solstício d'ambierno, quando ls dies ampeçában a quedar mais lhongos, a fin de celebrar l ‘renacimiento de l Sol’. . . . La saturnal romana (ũa fiesta an honra a Saturno, l dius de l'agricultura, i al renobado poder de l Sol) tamien era rializada nessa época.» Nessas festebidades, ls partecipantes giralmente se cumportában de modo eimoral i çcuntrolado. Ye antressante notar qu'esse cumportamiento ye caratelístico de muitas de las atuales celebraçones natalícias.

Cumo honrar l Cristo

Alguns cúidan que ls crestianos dében comemorar essa data mesmo sin saber al cierto l die an que Jasus naciu. Eilhes pénsan que, se fur rializada dun modo dino, essa celebraçon ye ũa forma apropiada d'honrar l Cristo.

L relato de la Bíblia mostra que l nacimiento de Jasus ye, de fato, un eibento amportante. Eilha diç que, quando Jasus naciu, ũa multidon d'anjos aparciu de repente i ampeçou alegremente a lhoubar a Dius, a dezir: «Glória a Dius an las maiores alturas, i, an la tierra, paç antr'homes de buona buntade.» (Lhucas 2:13, 14) Mas ye amportante lhembrar que la Bíblia nun menciona an parte algũa que l nacimiento de Jasus debe ser celebrado. An beç desso, hai un mandamiento specífico para comemorar la muorte del, algo que las Teçtemunhas de Jeobá fázen ũa beç por anho. (Lhucas 22:19) Essa ye ũa maneira d'honrar Jasus.

An la radadeira nuite de sue bid'houmana, Jasus dixe: «Bós sodes mius amigos, se fazirdes l que bos mando.» (Juan 15:14) El tamien falou: «S'amardes-me, ousserbareis ls mius mandamientos.» (Juan 14:15) Sin dúbeda, nun hai melhor maneira d'honrar Jasus Cristo que daprender ls sous ansinamientos i segui-los.

YÁ PREGUNTESTE-TE?
· Por quei nun ye possible que Jasus tenga nacido an Dezembre? — Lhucas 2:1-8.
· L qu'ye mais amportante que l die de l nacimiento? — Eiclesiastes 7:1.
· Qual ye la melhor maneira d'honrar Jasus? — Juan 14:15.

Fuonte: http://www.watchtower.org/t/200812/article_01.htm

sexta-feira, 26 de novembro de 2010

CUNTIGO - Detonautas



Cuntigo, bou adonde fur
Sinto ne l aire, deixo acuntecer
La quelor de l miu cielo nun ye mais azul
Cun tou mirar lhoinge de l miu amor
Quien me dira tener un segundo
Pa nun perder-te
Solo tu
Çperta-me l'antençon
De para siempre querer-te
Solo tu
Bou p'alhá
Bou p'alhá de l cielo
I puodo perder-me
Adonde tu fures, you bou star
Bou p'alhá
Bou p'alhá de l cielo
I puodo perder-me
Adonde tu fures, you bou star
Cuntigo

sábado, 9 de outubro de 2010

NUNCA TE SQUECI - Roberto Carlos




Nunca te squeci i nun sei fingir
I drento de l peito l coraçon diç que t'amo
Nunca mais boltei, nun te percurei
I ne l miu siléncio sol'you sei l quant'you te chamo
Nada s'apagou
La suidade nun deixou
Ye defícel squecer
Mesmo lhoinge de ti
Nun sei s'an tue bida hai lhugar pa mi
Un suonho, un pensamiento, algo assi
Mas you inda te quiero an mie bida
Nun eisiste çpedida quando queremos quedar
Talbeç séian delírios de l miu coraçon
Quien sabe essa suidade, essa solidon
Mas you inda t'amo, inda te quiero
Por ti inda spero i solo penso an buoltar
Nada s'apagou
La suidade nun deixou
Ye defícel squecer
Mesmo lhoinge de ti
Nun sei s'an tue bida hai lhugar pa mi
Un suonho, un pensamiento, algo assi
Mas you inda te quiero an mie bida
Nun eisiste çpedida quando queremos quedar
Talbeç séian delírios de l miu coraçon
Quien sabe essa suidade, essa solidon
Mas you inda t'amo, inda te quiero
Por ti inda spero i solo penso an buoltar

TEOREMA - Legião Urbana



Nun baias ambora
Queda un pouco mais
Naide sabe fazer
L que tu me fazes
Ye eisagero
I puode até nun ser
L que tu cunsegues
Naide sabe fazer.
Parece einergie, mas ye solo çtorçon
I nun sabemos s'esso ye porblema
Ó s'ye la soluçon
Nun tengas medo
Nun pristes atençon
Nun deias cunselhos
Nun peças permisson
Ye solo tu quien debes decidir l que fazer
Pa tentar ser feliç.
Parece einergie, mas ye solo çtorçon
I parece que siempre tremina
Mas nun ten fin.
Nun baias ambora
Queda un pouco mais
Naide sabe fazer
L que tu me fazes
Ye eisagero
I puode até nun ser
L que tu cunsegues
Naide sabe fazer.
Parece un teorema sin tener demunstraçon
I parece que siempre tremina
Mas nun ten fin.

domingo, 26 de setembro de 2010

L CUNCEITO DE LA BÍBLIA :: Jasus morriu mesmo nũa cruç?



La cruç ye un de ls simblos relegiosos mais coincidos. Milhones de pessonas la benírun, acraditando que ye l strumiento an que Jasus fui muorto. L scritor i arqueólogo católico-romano Adolphe-Napoleon Didron dixe: “La cruç ten sido adorada de forma similar, se nun eigual, a la forma cumo s'adora a Cristo; esse santo lhenho ye adorado quaije de la mesma maneira an que s'adora l própio Dius.”

Alguns dízen que, quando óuran, la cruç ls faç sentir-se mais acerca de Dius. Outros la úsan cum'amuleto, a pensar qu'eilha ls protege de l mal. Mas será que ls crestianos dében ousar la cruç cum'oubjeto d'adoraçon? Jasus morriu mesmo nũa cruç? L que la Bíblia ansina a respeito desso?

L quei la cruç simboliza?

Mui antes de l'era crestiana, ls antigos babilónios usában cruzes cumo simblos an l'adoraçon de l dius de la fertelidade, Tamuç. L'uso de la cruç se spalhou pul Eigito, pula Índia, pula Síria i pula China. Dende, seclos açpuis, ls eisraelitas corrompírun l'adoraçon de Jeobá cun atos de beneraçon al dius falso Tamuç. La Bíblia refire-s'a essa forma d'adoraçon cumo ‘cousa detestable’. — Ezequiel 8:13, 14.

Ls relatos eibangélicos de Mateus, Marcos, Lhucas i Juan úsan la palabra griega stau·rós quando refíren-s'al strumiento d'eisecuçon an que Jasus morriu. (Mateus 27:40; Marcos 15:30; Lhucas 23:26) Essa palabra refire-s'a un poste, ũa staca ó un mastro. L lhibro The Non-Christian Cross (La Cruç Nó-Crestiana), de J. D. Parsons, splica: “Nun eisiste ũa única sentença an nanhun de ls einúmaros scritos que fórman l Nuobo Testamiento que, ne l griego ouriginal, forneça sequiera eibidéncia andireta ne l sentido de que l STAUROS usado ne l causo de Jasus fusse çfrente de l stau·rós quemun; mui menos ne l sentido de que cunsistisse, nó nun solo pedaço de madeira, mas an dous pedaços pregados juntos an forma dũa cruç.”

"Alguns zeinhos antigos móstran l'uso dun único poste de madeira an las eisecuçones romanas"

Cunforme registrado an Atos 5:30, l apóstolo Pedro usou la palabra xý·lon, que senefica “arble”, cumo sinónimo de stau·rós, andicando nó ũa cruç cun dues bigas, mas un simples pedaço de madeira an la bertical, ó arble. Fui cerca de 300 anhos açpuis de la muorte de Cristo qu'alguns professos crestianos promobírun l'eideia de qu'el morriu nũa cruç de dues bigas. Mas essa eideia se baseaba an la tradiçon i ne l uso errado de la palabra griega stau·rós. Ye dino de nota qu'alguns zeinhos antigos, que retratan eisecuçones romanas, móstren un único poste de madeira ó ũa arble.

“Guardai-bos de ls ídolos”

La queston mais amportante pa ls crestianos berdadeiros ye: debe-se benerar l strumiento usado para matar Jasus? Quier tenga sido ũa única staca reta de tortura, ũa cruç, ũa flecha, ũa lhança, quier ũa faca, debe-s'usar tal strumiento an l'adoraçon?

Suponhamos qu'alguien que tu amas haia sido assassinado brutalmente i l'arma, apersentada cumo pruoba ne l tribunal. Tu tentaries oubtener posse dessa arma, tiraries fotos deilha i fazeries bárias cópias para çtribuiçon? Fazeries réplicas de dibersos tamanhos i anton trasformaries algũas an joias? Ó porduziries réplicas a fin de séren bendidas a amigos i parientes para séren adoradas? Ye probable qu'essa eideia le seia repulsiba! Mas ye eisatamente esso l que ten sido feito cula cruç.

P'alhá desso, usar la cruç an l'adoraçon ye l mesmo qu'usar eimaiges, ũa prática que la Bíblia cundena. (Éisodo 20:2-5; Douteronómio 4:25, 26) L apóstolo Juan refletiu cun eisatidon ls ansinos de l berdadeiro crestianismo quando eisortou sous armanos crestianos culas palabras: “Guardai-bos de ls ídolos.” (1 Juan 5:21) Eilhes fazíen esso até mesmo quando teníen d'anfrentar la muorte an l'arena romana.
Inda assi, ls crestianos de l purmeiro seclo dában mui balor a la muorte sacreficial de Jasus. De la mesma maneira hoije, ambora nun se deba adorar l strumiento usado para torturar i matar Jasus, ls crestianos berdadeiros comemóran la muorte del cumo sendo l meio que Dius usa para salbar houmanos amperfeitos. (Mateus 20:28) Essa spresson superlatiba de l'amor de Dius trazerá einúmaras bénçones als qu'áman la berdade, ancluindo la perspetiba de bida eiterna. — Juan 17:3; Rebelaçon (Apocalipse) 21:3, 4.

FUONTE: http://www.watchtower.org/t/200604a/article_01.htm

quinta-feira, 16 de setembro de 2010

LHUÇ DE LS UOLHOS - Nando Reis



Pongo ls mius uolhos an ti
Se tu stás
Dona de ls mius uolhos sós tu
Abion ne l aire
Un die p'esses uolhos sien ber-te
Ye cumo suolo ne l mar
Lhiga l rádio a la pilha, la telibison
Solo pa tu scuitares
La nuoba música qu'you fiç agora
Alhá fura, la rue bazie chora…

Puis mius uolhos bídran al ber-te
Son dous fanes, un par
Pus ne ls uolhos bidros pa poder
Melhor anxergar-te
Lhuç de ls uolhos p'anuitecer
Ye solo tu afastares-te
Pinta ls lhábios pa screbir
La tua boca ye mie…

Que la nuossa música you fiç agora
Alhá fura, la lhuna eirradie la glória

I you chamo-te, you peço-te: Ben!
Diç que tu quieres-me
Porqu'you quiero-te tamien!

Passo las tardes a pensar
Fago las pazes a tentar
Telifonar-te

Cartazes a percurar-te
Aeronabes séguen a pousar
Sien tu zambarcares

Pa you dar-te la mano nessa hora
Lhiebar las malas pa l Fusca alhá fura…

I you bou a guiar
You spero-te, ben…
Segue adonde ban mius pies
Porqu'you sigo-te tamien.
I you amo-te!
I you berro: Ben!
Grita que tu quieres-me
Que you grito tamien